Anasayfa E-ticaret UI Nedir? Kullanım Örnekleri Nelerdir?

UI Nedir? Kullanım Örnekleri Nelerdir?

Yazan Can Cankıran
UI Nedir? Kullanım Örnekleri Nelerdir?

UI ve UX, kardeş ve birbirinden ayrılmayan kavramlar olarak sıkça karşımıza çıkıyorlar. İki kavram ve farkları hakkındaki bilgileri “UI & UX Arasındaki Farklar” makalemde bulabilirsiniz. Bu yazımızda sadece “UI” kavramı (yine de UX tasarımı – kullanıcı deneyimi tasarımı işin içine karışacak) hakkında çeşitli bilgiler vereceğim kullanıldığı alanları örnekleriyle anlatacağım.

UI Nedir?

UI, İngilizce “user interface” kelimelerinin baş harflerinden oluşan ve Türkçe karşılığı “kullanıcı arayüzü” olan bir kısaltmadır. Yani bilgisayar ekranlarında, akıllı telefonlarımızda, tabletlerde ve diğer birçok cihazda kullanılan, cihazlarla etkileşime girmemizi ve onları kullanmamızı sağlayan birimlerdir. Örnek vermek gerekirse, kullandığımız akıllı telefonlardaki tuşlar ve tıklayarak kullandığımız bütün alanlar, UI kavramına örnek olarak gösterilebilir. Tabi şunu da belirtmek gerekir, UI terimi ile (aslında) kastettiğimiz şey tuşlar veya tıklanabilir alanlar değil, onların tasarımı. Bu tasarım UID (User Interface Designer) olarak adlandırılan kişiler tarafından yapılır. UI tanımını tekrar yaparsak; herhangi bir yazılım ya da donanım üzerinde kullanıcının görebildiği, erişebildiği her şey, her türlü aletle etkileşime girmesini sağlayan her şey, kullanıcı arayüzü ve bunların tasarımı da UI olarak adlandırılmaktadır.

Kullanıcı arayüzü, herhangi bir programın en önemli parçalarından biri olarak kolayca gösterilebilir, çünkü programın istediğinizi kolay bir  şekilde yapmanız için  verdiği olanağı belirler. Kötü tasarlanmış bir kullanıcı arayüzüne sahip güçlü bir programın değeri çok düşüktür.

UI; kullanıcıların araçları, telefonları, bilgisayarları, web sitelerini kolay bir şekilde kullanabilmelerini sağlayan ve grafik özellikler (renk, büyüklük, şekil vb.) öne çıkacak şekilde tasarlanan birimler olarak anlatılabilir.

UI sadece elektronik aletlerle ya da programlarla ilgili bir kavram değildir. Hemen her ürünün tasarımında çalışan UI tasarımcıları, kullanıcıların en sade ve basit bir şekilde ürünü kullanmasını, teknik özellikler ve görünüm de dâhil olmak üzere beklentilerini karşılayan ürüne ulaşmalarını sağlarlar. UI ve UX kavramlarının karışmaya başladığı nokta da budur. Kullanıcı deneyimi (UX- User Experience) kavramının yanı sıra UXD (User Experience Design – Kullanıcı Deneyimi Tasarımı), ID (Interaction Design – Etkileşim Tasarımı), IA (Information Architecture – Bllgi mimarisi) gibi terimler; ürünün tasarlanması ce kullanıcıya sunulması aşamasında çok önemli kavramlardır. Ama bu kavramları UX (kullanıcı deneyimi) hakkında yazdığım makalemde inceledim. Aslında Usability (Kullanılabilirlik) terimiyle ilişkili olan bu kavramların tamamı, kullanıcı deneyimini en iyi şekilde yaşatmak amacıyla yapılan tasarımlarla ilgilidir.

UI tasarımcıları ile UX tasarımcılarının birlikte yaptıkları çalışmalar, yeterli teknik özellikleri ve başarılı grafik tasarımı olan ürünlerin aynı zamanda yararlı, ikna edici ve kullanılabilir ürünler haline gelmesini sağlar.

UI ise aslında görünen her detayın disiplinli şekilde ve ‘grafik tasarım’ ilkelerine bağlı kalarak tasarlanmasıdır. Yani herhangi bir araçta kullanıcının etkileşime girdiği, aracı kullanmasını sağlayan tuşların büyüklüğünün, renginin, yerleşimlerinin, boşluklarının tasarlanmasıdır. Arayüz tasarımı denildiğinde akla gelen; mizanpaj, renk kullanımı, buton yerleşimi-büyüklükleri-renkleri ve aradaki boşluklar gibi grafik elemanlarının bir araya gelmesiyle ortaya çıkan görsel tasarımlardır.Başarılı bir kullanıcı arayüzü sezgisel, (çalışması için önceden bir pratik gerektirmez), verimli  ve kullanıcı dostu (kullanımı keyifli) olmalıdır.

UI Tasarım Nerelerde Kullanılır?

Aklınıza gelen her üründe UI tasarım örneklerine rastlayabilirsiniz. Televizyon, bilgisayar, telefon ve tablet gibi cihazlarda gördüğümüz menüler, elektrik süpürgesi ya da çamaşır makinesi gibi cihazlardaki düğmelerin bulunduğu, araçları kumanda etmenize yarayan bölümler, televizyon kumandası ve üzerindeki tuşlar, UI tasarım kavramı sonucunda ortaya çıkan ‘arayüz’lerdir.

Kullanıcıların cihazlara erişmesini, düzenlemeler yapabilmesini ve buna uygun sonuçlar/çıktılar elde etmesini sağlayan kullanıcı arayüzleri, aklımıza gelen her cihazda bulunan birimlerdir.

UI tasarımından kullanıcının beklentileri, teknik açıdan yeterli olması ve kolay kullanılabilmesi, sade ve basit olması şeklinde özetlenebilir.

UI&UX Tasarım ve Web Siteleri

Bizim asıl konumuz ise web siteleri. Web sitelerini ziyaret eden kullanıcılar aradıkları ürüne ya da bilgiye saniyeler içinde ulaşamadıklarında siteyi terk ediyorlar. İnternette çok sert bir rekabet var ve bunun sebebi hemen her konu üzerine hizmet veren çok fazla sayıda site olması, kullanıcıların alternatifleri çoğu zaman yüzlerle, binlerle ifade ediliyor. Dolayısıyla kullanıcı siteye geldiğinde onu sitede tutmanız, ayrılmasına izin vermemeniz gerekiyor. Bu karara birkaç saniye içinde vardıklarına göre, siteye ilk geldiklerinde karşılaştıkları ekranın yani ‘kullanıcı arayüzü’ olarak isimlendirilen bölümün, etkileyici ve onlara beklentilerine ulaşabileceklerini gösteren bir şekilde tasarlanması gerekiyor. UI tasarım, web sitenizin ziyaretçilerimize “hoş geldin” demenizi sağlayan kullanıcı arayüzü, mükemmel bir şekilde tasarlamayı hedefler ve kullanıcıların daha uzun süre sitenizde kalmalarını sağlamaya çalışır. UX (kullanıcı deneyimi) kavramı, web siteleri açısından bakıldığında televizyon kumandası için yapılan tasarımdan daha önemlidir.

Web sitelerinin inşası aşamasında UX tasarımcıları ile UI tasarımcıları birlikte çalışmalıdır.

Mükemmel bir şekilde tasarlanan web sitesinin kullanıcı arayüzü; farklı renklerin kullanılması, butonların yerleşiminin farklı bir şekilde yapılması ya da en çok kullanılan ürüne-web sitesindeki sayfaya ulaşmayı zorlaştıran biçimde tasarlanmışsa kullanıcılar siteyi tek edebilirler. Amatör kullanıcıların daha çok geldiği bir sitenin arayüzü profesyonel kullanıcılar için tasarlanmışsa (yazılım tanıtan ya da demo sürümlerini yayınlayan siteler gibi) aynı sonuçla karşılaşmak mümkündür.  Dolayısıyla sadece ‘grafik tasarım’ ilkelerine bağlı kalarak yapılan bir UI tasarım kullanıcıların beklentilerini karşılamayabilir. Bilgi mimarisi, etkileşim tasarımı gibi konuların yanı sıra sosyoloji, antropoloji, psikoloji gibi alanlarda bilgi sahibi olan UX tasarımcısının işe el atması, kullanıcı deneyimini tasarlaması gerekir. Doğru olan UI tasarımcısı ile UX tasarımcısının bir arada çalışmasıdır. Bu konuda hizmet veren kişilerin kartvizitlerinde “UI/UX tasarım” yazmasının ve iki kavramın birbirlerine karıştırılmasının nedeni budur. UI & UX Arasındaki Farklar başlığıyla yayınladığım makalemi inceleyerek bu iki kavram ve aralarındaki farklar hakkında daha geniş kapsamlı bilgiler edinebilirsiniz.

İlginizi Çekebilir

Yorum Yap

WhatsApp chat